Ắc quy ô tô thường dùng được khoảng 2 đến 4 năm ở điều kiện nóng như Việt Nam, một số bình AGM, EFB chất lượng tốt có thể lâu hơn. Nên thay khi máy đề chậm vào buổi sáng, điện áp đo lúc nghỉ dưới khoảng 12,4V dù đã sạc đầy, vỏ bình phồng, hoặc máy đo dung lượng ở tiệm báo bình yếu. Không nên đợi tới khi xe không đề được giữa đường mới thay.
| Dấu hiệu | Ý nghĩa | Việc làm |
|---|---|---|
| Đề chậm, tiếng máy đề nặng, nhất là sáng sớm | Dung lượng bình đã giảm | Đo điện áp, đo CCA ở tiệm |
| Đèn pha mờ khi nổ máy, sáng lên khi tăng ga | Bình yếu hoặc máy phát yếu | Đo điện áp khi tắt và khi nổ máy |
| Điện áp nghỉ dưới 12,4V sau khi sạc đầy | Bình không giữ được điện | Chuẩn bị thay |
| Vỏ bình phồng, nứt, rỉ dung dịch | Bình hỏng bên trong | Thay ngay |
| Mắt báo trên bình đổi màu | Bình cần sạc hoặc hết tuổi | Đọc chỉ dẫn in trên bình |
| Bình trên 3 năm, xe từng hết điện nhiều lần | Bình đã chịu xả sâu | Kiểm tra dung lượng, cân nhắc thay |
Vì sao ắc quy ở Việt Nam hay nhanh hỏng
Nhiệt độ là kẻ thù chính của ắc quy chì axit. Khoang máy mùa hè có thể nóng trên 60 độ C. Nhiệt làm nước trong dung dịch bay hơi và đẩy nhanh ăn mòn bản cực. Vì vậy bình ở xứ nóng thường có tuổi thọ ngắn hơn bình ở xứ lạnh, dù ở xứ lạnh bình dễ lộ yếu hơn vào mùa đông.
Các yếu tố khác làm bình mau hỏng:
- Chạy quãng ngắn liên tục, máy phát không kịp sạc bù lượng điện đã dùng để đề.
- Xe để lâu không chạy, bình tự xả và bị các thiết bị điện hút dần.
- Lắp thêm nhiều đồ điện như camera hành trình chạy khi đỗ, loa, đèn trang trí.
- Bình bị cạn sâu nhiều lần do quên tắt đèn.
- Máy phát sạc quá áp hoặc sạc thiếu.
- Bình lắp lỏng, rung nhiều.
Tuổi thọ theo loại ắc quy
- Ắc quy nước (bình phải châm nước cất): giá rẻ, cần kiểm tra mức dung dịch định kỳ. Hiện ít dùng trên xe con đời mới.
- Ắc quy khô, miễn bảo dưỡng (MF): loại phổ biến nhất trên xe con, không cần châm nước.
- Ắc quy EFB: loại cải tiến cho xe có hệ thống tự ngắt máy khi dừng đèn đỏ (start-stop) ở mức cơ bản.
- Ắc quy AGM: chịu xả sâu tốt, dùng cho xe start-stop, xe châu Âu nhiều đồ điện. Giá cao hơn.
Xe đang dùng AGM hoặc EFB theo xuất xưởng thì phải thay đúng loại đó. Lắp bình thường vào xe start-stop sẽ nhanh hỏng và hệ thống có thể báo lỗi.
Cách tự kiểm tra ắc quy tại nhà
- Tắt máy ít nhất 2 đến 3 tiếng, tốt nhất để qua đêm.
- Đặt đồng hồ vạn năng ở thang đo điện một chiều 20V.
- Que đỏ chạm cực dương, que đen chạm cực âm.
- Đọc số: khoảng 12,6V là đầy, 12,4V khoảng 75 phần trăm, 12,2V khoảng một nửa, dưới 12,0V là gần cạn.
- Nổ máy và đo lại: khoảng 13,5 đến 14,7V là máy phát sạc bình thường.
- Nếu bình đo 12,6V sau khi sạc nhưng hôm sau tụt xuống quanh 12,2V, bình đã yếu hoặc xe đang bị rò điện. Nhờ thợ đo dòng rò khi tắt máy.
Điện áp chỉ cho biết bình đang đầy hay vơi, không nói hết sức khoẻ của bình. Một bình già vẫn có thể đo 12,6V nhưng sụt mạnh khi đề. Tiệm ắc quy dùng máy đo CCA (dòng khởi động lạnh) để so với thông số in trên bình. Việc đo này nhanh và nhiều tiệm làm miễn phí.
Mắt báo trên ắc quy khô
Nhiều bình khô có một mắt báo tròn trên nắp. Màu thường gặp: xanh là tốt, đen hoặc tối là cần sạc, trắng hoặc vàng là hết dung dịch hoặc cần thay. Mỗi hãng quy ước khác nhau, đọc nhãn chỉ dẫn in ngay cạnh mắt báo. Mắt báo chỉ đo một ngăn của bình, nên dùng như tham khảo.
Chọn ắc quy mới cần khớp những gì
- Điện áp: xe con dùng bình 12V.
- Dung lượng (Ah): bằng hoặc cao hơn một chút so với bình zin. Xe nhỏ thường khoảng 35 đến 45Ah, xe cỡ trung khoảng 45 đến 70Ah, xe lớn và máy dầu cao hơn.
- Dòng khởi động lạnh (CCA): bằng hoặc cao hơn bình zin.
- Kích thước và vị trí cọc: bình phải vừa khay, cọc dương nằm đúng phía để dây với tới. Bình ghi "L" hay "R" để chỉ vị trí cọc.
- Loại công nghệ: xe start-stop thì AGM hoặc EFB như bình zin.
- Ngày sản xuất: bình để kho lâu đã tự xả, nên chọn bình mới sản xuất.
Xe châu Âu đời mới có thể cần "đăng ký" bình mới với máy tính của xe để hệ thống sạc điều chỉnh đúng. Việc này làm ở gara có máy chẩn đoán.
Kéo dài tuổi thọ ắc quy
- Tắt hết đèn, điều hoà, âm thanh trước khi tắt máy.
- Xe để lâu thì chạy ít nhất mỗi tuần một lần, quãng khoảng 20 đến 30 phút.
- Giữ cọc bình sạch và siết chặt.
- Không ngồi trong xe bật đồ điện lâu khi tắt máy.
- Đỗ xe trong bóng râm khi có thể.
Câu hỏi thường gặp
Ắc quy ô tô bao nhiêu vôn là yếu?
Đo lúc xe đã nghỉ vài tiếng, dưới khoảng 12,4V là bình đang vơi, dưới 12,2V là yếu cần sạc, dưới 12,0V là gần cạn. Nếu sạc đầy rồi vẫn nhanh tụt về mức này, bình cần thay.
Ắc quy ô tô tuổi thọ bao lâu?
Ở Việt Nam, bình khô thường dùng khoảng 2 đến 4 năm. Bình AGM, EFB chất lượng tốt có thể lâu hơn. Xe đi quãng ngắn, để lâu không chạy, lắp nhiều đồ điện thì bình mau hỏng hơn.
Ắc quy ô tô bảo hành bao lâu?
Thời gian bảo hành do từng hãng và đại lý quy định, thường tính theo tháng hoặc theo số km, kèm điều kiện sử dụng. Khi mua, hãy hỏi rõ thời hạn, điều kiện đổi bình và giữ phiếu bảo hành.
Ắc quy ô tô loại nào tốt?
Bình tốt là bình đúng loại công nghệ, đúng dung lượng và kích thước xe cần, từ thương hiệu có đại lý bảo hành rõ ràng. Các thương hiệu phổ biến ở Việt Nam gồm GS, Varta, Bosch, Delkor, Rocket, Atlas, Pinaco.