Nước làm mát ô tô bị hao là do hệ thống có chỗ rò ra ngoài hoặc rò vào trong máy. Chỗ rò ngoài hay gặp là két nước, ống cao su, cổ dê, bơm nước và nắp két yếu. Rò vào trong thường do hở gioăng quy lát, kèm khói trắng ở ống xả và dầu máy trắng đục. Hệ thống làm mát là hệ kín, nên hao dù chỉ vài trăm ml mỗi tháng cũng cần tìm nguyên nhân.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào ra tiệm |
|---|---|---|---|
| Vũng nước màu xanh, hồng dưới đầu xe | Két nước thủng, ống nứt, cổ dê lỏng | Nhìn vết cặn khô, siết cổ dê | Két hoặc ống nứt thì thay |
| Rỉ nước quanh bơm nước, có tiếng rít | Phớt bơm nước hỏng | Kiểm tra lỗ thoát dưới bơm | Nên thay bơm sớm |
| Nước sôi trào ra bình phụ, hao dần | Nắp két yếu, không giữ được áp | Thay nắp két đúng áp | Nếu vẫn hao thì kiểm tra tiếp |
| Hao nước, khói trắng mùi ngọt, dầu trắng sữa | Hở gioăng quy lát, nứt mặt máy | Không chạy tiếp | Ra tiệm ngay |
| Sàn ghế phụ ướt, kính mờ, mùi ngọt trong xe | Két sưởi rò | Kiểm tra thảm sàn | Ra tiệm |
Vì sao nước làm mát không được tự hao
Nước làm mát chạy vòng kín: từ bình phụ, qua két nước, bơm, thân máy, rồi quay về. Nắp két giữ áp suất để nước sôi ở nhiệt độ cao hơn 100 độ C. Khi máy nóng, nước nở ra và tràn sang bình phụ. Khi máy nguội, nước được hút ngược về két. Vì vậy mức nước trong bình phụ có thể lên xuống một chút giữa lúc nóng và lúc nguội, nhưng không được tụt dần theo thời gian.
Nếu bạn phải châm nước mỗi tuần hay mỗi tháng, hệ thống đang rò ở đâu đó.
Sáu nguyên nhân hay gặp
- Két nước thủng hoặc mục: két nhôm nhựa lâu năm bị ăn mòn, nứt ở mép nhựa. Thường thấy vệt cặn khô màu xanh hoặc hồng ở mép két.
- Ống cao su lão hoá: ống bị cứng, nứt chân chim, phồng ở đầu nối. Bóp ống lúc máy nguội, ống tốt thì mềm và đàn hồi.
- Cổ dê lỏng: sau nhiều năm nóng lạnh, cổ dê giãn ra, nước rỉ từng giọt ở đầu ống.
- Bơm nước hỏng phớt: nước rỉ ra lỗ thoát nhỏ dưới thân bơm, thường kèm tiếng rít hoặc tiếng ù từ puly.
- Nắp két yếu: lò xo và gioăng trong nắp lão hoá, không giữ được áp. Nước sôi sớm, bay hơi và trào ra ngoài.
- Hở gioăng quy lát hoặc nứt mặt máy: nước làm mát lọt vào buồng đốt hoặc vào dầu. Đây là lỗi nặng nhất, thường xảy ra sau khi xe từng bị quá nhiệt.
Cách tự kiểm tra tại nhà
Chỉ làm khi máy đã nguội hoàn toàn, tối thiểu 30 phút sau khi tắt máy. Không mở nắp két nước khi máy nóng vì nước sôi có áp có thể phụt ra gây bỏng.
- Đánh dấu mức nước trong bình phụ bằng băng dính, ghi ngày. Chạy xe vài ngày rồi xem lại ở lúc máy nguội.
- Đỗ xe qua đêm trên nền sạch, trải một tấm bìa cứng dưới đầu xe. Sáng ra xem có giọt nước màu và giọt nằm ở vị trí nào.
- Soi đèn pin quanh két nước, các đầu ống, cổ dê, bơm nước. Tìm vệt cặn khô hoặc chỗ ẩm.
- Rút que thăm dầu và mở nắp đổ dầu. Dầu có màu trắng đục như cà phê sữa là dấu hiệu nước làm mát lẫn vào dầu.
- Nổ máy lúc sáng sớm, nhìn ống xả. Khói trắng dày, mùi ngọt, kéo dài sau khi máy đã ấm là dấu hiệu nước vào buồng đốt.
- Nhìn đồng hồ nhiệt độ hoặc đèn báo nhiệt độ khi chạy. Kim lên cao bất thường thì dừng xe.
Lưu ý: xe chỉ chạy quãng ngắn trong mùa mưa có thể đọng một ít hơi ẩm dưới nắp dầu. Nếu chỉ có một lớp mỏng và dầu trên que thăm vẫn bình thường, chưa chắc đã hở gioăng. Thợ sẽ dùng bộ thử áp hệ thống làm mát hoặc thử khí xả trong két để xác định.
Châm nước làm mát đúng cách
- Chờ máy nguội hẳn.
- Châm vào bình phụ, không cần mở nắp két chính nếu bình phụ nối thẳng hệ thống.
- Dùng đúng loại nước làm mát hãng khuyến nghị. Toyota dùng loại Super Long Life Coolant màu hồng pha sẵn. Nhiều hãng khác dùng màu xanh lá, xanh dương hoặc cam.
- Châm tới giữa hai vạch MIN và MAX. Không đổ đầy tới miệng bình.
- Trường hợp khẩn cấp giữa đường, có thể châm nước sạch để đi tiếp tới tiệm. Sau đó nên xả và thay lại đúng dung dịch vì nước thường gây cặn và không chống gỉ.
Không nên pha trộn hai loại nước làm mát khác gốc hóa học. Một số loại trộn vào nhau tạo cặn keo, làm tắc két.
Khi nào phải ra tiệm ngay
- Kim nhiệt độ lên vạch đỏ hoặc đèn báo nhiệt độ màu đỏ sáng. Tấp vào lề, tắt máy, không chạy tiếp.
- Khói trắng mùi ngọt ra ống xả liên tục.
- Dầu máy trắng đục.
- Hao nhanh, mỗi ngày phải châm.
- Nước màu đọng thành vũng lớn dưới xe.
Chạy tiếp khi máy quá nhiệt có thể cong mặt quy lát, bó máy. Chi phí sửa lúc đó lớn hơn nhiều lần thay ống hay thay két.
Chi phí sửa tham khảo
Giá thay thế thay đổi theo dòng xe, phụ tùng chính hãng hay phụ tùng thay thế, và theo nơi sửa. Thay cổ dê hoặc ống cao su là việc nhỏ, tiền công thấp. Thay nắp két cũng rẻ. Thay bơm nước, thay két nước tốn hơn. Hở gioăng quy lát là việc lớn, phải rã đầu máy, kiểm tra độ phẳng mặt máy. Nên xin báo giá chi tiết từng hạng mục trước khi đồng ý sửa.
Câu hỏi thường gặp
Nước làm mát ô tô có cần thay không?
Có. Chất chống gỉ và chống sôi trong nước làm mát yếu dần theo thời gian. Theo sách hướng dẫn của Toyota, nước làm mát Super Long Life thay lần đầu ở 160.000 km hoặc 10 năm, các lần sau mỗi 80.000 km hoặc 5 năm. Loại khác có mốc ngắn hơn, xem sổ bảo dưỡng của xe.
Nước làm mát ô tô bị cạn có sao không?
Thiếu nước làm mát làm máy nóng quá mức. Nhẹ thì quạt chạy liên tục, điều hoà kém lạnh. Nặng thì cong mặt quy lát, hở gioăng, bó máy. Thấy mức nước dưới vạch MIN thì châm ngay và tìm chỗ rò.
Nước làm mát ô tô có mấy màu?
Có nhiều màu như xanh lá, xanh dương, hồng, đỏ, cam, vàng. Màu chỉ là thuốc nhuộm để phân biệt, không nói lên loại hóa chất. Nên châm đúng loại ghi trong sách hướng dẫn thay vì chọn theo màu.
Nước làm mát ô tô hao nhanh có phải hở gioăng quy lát không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Phần lớn trường hợp là rò ở két, ống hoặc nắp két. Chỉ nghi hở gioăng khi hao nước kèm khói trắng mùi ngọt, dầu trắng đục hoặc két nước sủi bọt khi nổ máy.