Dầu tốt nhất cho ô tô của bạn là loại đúng độ nhớt và đúng cấp chất lượng mà sách hướng dẫn của hãng ghi, ví dụ 0W-20 đạt API SP hoặc ILSAC GF-6. Khi đã đúng hai thông số này, các thương hiệu lớn như Castrol, Shell, Mobil, Total, dầu chính hãng Toyota hay Honda đều dùng được. Loại gốc dầu (khoáng, bán tổng hợp, tổng hợp) quyết định dầu bền bao lâu, không quyết định dầu đó có hợp với máy hay không.
| Thông số trên can | Nghĩa là gì | Chọn thế nào |
|---|---|---|
| 0W-20, 5W-30... | Độ nhớt khi lạnh (số trước chữ W) và khi nóng (số sau) | Đúng như sách hướng dẫn |
| API SP, SN | Cấp chất lượng cho máy xăng, chữ cái càng sau càng mới | Bằng hoặc mới hơn cấp sách ghi |
| ILSAC GF-6 | Chuẩn tiết kiệm nhiên liệu của Mỹ và Nhật | Xe Nhật, xe Hàn đời mới hay yêu cầu |
| ACEA C2, C3 | Chuẩn châu Âu, dầu ít tro cho máy có bộ lọc hạt | Xe châu Âu và máy dầu đời mới |
| Chuẩn riêng hãng (VW 504.00, MB 229.5...) | Hãng đã thử và cho phép dùng | Xe châu Âu nên có đúng mã này |
Đọc độ nhớt trên can dầu
Con số như 5W-30 gồm hai phần. Số đứng trước chữ W (Winter) cho biết dầu chảy dễ thế nào khi máy lạnh, số càng nhỏ dầu càng loãng lúc khởi động. Số đứng sau cho biết độ đặc khi máy đã nóng ở khoảng 100 độ C.
Ở Việt Nam, nhiệt độ ít khi dưới 5 độ C, nên phần số trước chữ W không quá quan trọng như ở xứ lạnh. Phần số sau thì quan trọng. Máy đời mới có khe hở rất nhỏ, được thiết kế cho dầu loãng như 0W-16, 0W-20. Đổ dầu đặc hơn (ví dụ 10W-40) vào máy này làm dầu đi chậm tới các chi tiết, xe tốn xăng hơn và hệ thống van biến thiên có thể báo lỗi.
Ngược lại, máy đời cũ, đã chạy nhiều, khe hở lớn thì đôi khi thợ khuyên dùng dầu đặc hơn một bậc để giảm hao dầu. Việc này chỉ nên làm khi thợ đã kiểm tra máy, không tự đổi.
Đọc cấp chất lượng API, ILSAC, ACEA
API là Viện Dầu khí Hoa Kỳ. Với máy xăng, cấp API bắt đầu bằng chữ S, chữ thứ hai càng xa trong bảng chữ cái thì càng mới. API SP là cấp mới nhất đang phổ biến, thay cho SN. Dầu đạt cấp mới dùng được cho xe yêu cầu cấp cũ. Máy dầu (diesel) dùng cấp bắt đầu bằng chữ C, như CK-4.
ILSAC GF-6 thường đi kèm API SP, hay thấy trên dầu độ nhớt thấp dành cho xe Nhật và xe Hàn. ACEA là chuẩn châu Âu, chia theo nhóm A/B cho dầu thường và C cho dầu ít tro, dùng cho xe có bộ lọc hạt diesel hoặc bộ xúc tác nhạy cảm.
Xe châu Âu như Mercedes, BMW, Volkswagen, Audi thường yêu cầu dầu đạt chuẩn riêng của hãng. Mã này in ở mặt sau can dầu. Nếu can không có đúng mã đó, không nên dùng dù độ nhớt khớp.
Dầu khoáng, bán tổng hợp hay tổng hợp
- Dầu gốc khoáng: tinh chế từ dầu mỏ, rẻ, nhanh xuống cấp. Phù hợp xe đời cũ, sách hướng dẫn cho phép, và chủ xe thay dầu đều đặn.
- Dầu bán tổng hợp: pha giữa gốc khoáng và gốc tổng hợp. Giá vừa phải, bền hơn dầu khoáng. Hợp với đa số xe phổ thông chạy phố.
- Dầu tổng hợp toàn phần: chịu nhiệt cao, ít bay hơi, giữ độ nhớt lâu. Máy tăng áp (turbo), máy đời mới dùng dầu loãng 0W thường gần như bắt buộc phải dùng loại này.
Nếu xe dùng máy tăng áp như nhiều mẫu Ford, Hyundai, Kia, Mazda đời mới hoặc xe châu Âu, nên chọn dầu tổng hợp toàn phần. Tua bin quay rất nhanh và rất nóng, dầu kém dễ cháy cặn trong ổ trục.
Cách chọn dầu cho xe của bạn từng bước
- Mở sách hướng dẫn, tìm mục "dầu động cơ" hoặc "thông số kỹ thuật". Ghi lại độ nhớt, cấp API hoặc ILSAC, và mã chuẩn của hãng nếu có.
- Nếu mất sách, nhìn lên nắp đổ dầu, nhiều xe Nhật in độ nhớt ở đó. Hoặc hỏi đại lý chính hãng theo số khung.
- Chọn gốc dầu theo máy: máy tăng áp và máy dùng dầu 0W chọn tổng hợp toàn phần. Máy thường, xe phổ thông có thể dùng bán tổng hợp.
- Mua ở đại lý chính hãng hoặc nhà phân phối lớn. Dầu nhớt là mặt hàng bị làm giả nhiều. Kiểm tra tem, mã vạch, nắp niêm phong.
- Ghi lại loại dầu đã dùng vào sổ để lần sau châm thêm đúng loại.
Những sai lầm hay gặp khi chọn dầu
- Nghĩ dầu càng đặc càng tốt cho máy. Máy đời mới cần dầu loãng đúng thiết kế.
- Dùng dầu xe máy cho ô tô vì cùng độ nhớt. Dầu xe máy số có phụ gia riêng cho ly hợp ướt, không đạt cấp dành cho ô tô.
- Chọn dầu theo lời quảng cáo "chạy 15.000 km". Mốc thay dầu vẫn phải theo sổ bảo dưỡng của hãng xe.
- Trộn nhiều loại dầu khác nhau khi châm thêm. Trường hợp khẩn cấp thì châm dầu cùng độ nhớt vẫn được, nhưng lần thay sau nên xả sạch.
- Mua dầu trôi nổi giá rẻ bất thường.
Dầu chính hãng hay dầu thương hiệu
Dầu mang logo hãng xe (Toyota, Honda, Hyundai...) thực chất do các công ty dầu lớn sản xuất theo đặt hàng và đạt đúng yêu cầu của máy. Dầu của các thương hiệu lớn đạt cùng cấp API và độ nhớt cũng dùng được. Việc dùng dầu không mang logo hãng không làm mất bảo hành, miễn là dầu đạt đúng thông số và bạn có hoá đơn chứng minh đã bảo dưỡng đúng hạn.
Câu hỏi thường gặp
Thay dầu ô tô có mấy loại?
Theo gốc dầu có ba loại: dầu khoáng, bán tổng hợp và tổng hợp toàn phần. Theo độ nhớt có nhiều loại như 0W-20, 5W-30, 10W-40. Chọn theo cả hai tiêu chí, trong đó độ nhớt phải đúng sách hướng dẫn.
Thay dầu ô tô Castrol có tốt không?
Castrol là thương hiệu lớn, có đủ dòng từ bán tổng hợp tới tổng hợp toàn phần. Dầu Castrol tốt cho xe bạn khi đúng độ nhớt và cấp API mà xe yêu cầu. Chỉ nên mua ở đại lý có tem chống giả rõ ràng.
Thay dầu ô tô vào xe máy được không?
Không nên với xe số và xe côn tay. Dầu ô tô có phụ gia giảm ma sát có thể làm trượt ly hợp ướt của xe máy. Xe tay ga không dùng ly hợp ướt nên ít rủi ro hơn, nhưng vẫn nên dùng dầu đạt chuẩn JASO dành cho xe máy.
Dầu tổng hợp có cần thay ít hơn không?
Dầu tổng hợp bền hơn, nhưng mốc thay vẫn theo sổ bảo dưỡng. Chỉ giãn mốc khi hãng xe cho phép và xe không chạy điều kiện khắc nghiệt như kẹt xe, bụi, quãng ngắn.