Đa số ô tô chạy xăng ở Việt Nam nên thay dầu máy sau mỗi 5.000 km hoặc 6 tháng, tuỳ điều kiện nào đến trước. Toyota Việt Nam khuyến nghị đúng mốc này cho các dòng xe bán trong nước. Nếu xe dùng dầu tổng hợp toàn phần và sổ bảo dưỡng của hãng ghi mốc dài hơn (ví dụ 10.000 km), bạn có thể theo sổ, nhưng xe chạy phố kẹt, bụi, nắng nóng thì nên giữ mốc ngắn.
| Cách bạn đi xe | Mốc tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chạy phố, kẹt xe, quãng ngắn dưới 10 km mỗi chuyến | 5.000 km hoặc 6 tháng | Được tính là điều kiện khắc nghiệt |
| Đi đường trường đều, ít dừng đỗ | Theo sổ bảo dưỡng, thường 5.000 đến 10.000 km | Dầu tổng hợp mới được giãn |
| Xe ít đi, cả tháng chạy vài trăm km | 6 tháng, dù chưa đủ km | Dầu vẫn lão hoá theo thời gian |
| Chở nặng, kéo moóc, leo đèo nhiều | Rút ngắn còn khoảng 3/4 mốc thường | Máy nóng, dầu nhanh xuống cấp |
| Xe cũ, máy hao dầu | Kiểm tra que thăm mỗi tuần | Châm thêm khi dưới vạch giữa |
Vì sao có hai mốc km và tháng
Dầu máy xuống cấp theo hai cách. Cách thứ nhất là do chạy: nhiệt, áp suất và mạt kim loại làm dầu mất độ nhớt, mất phụ gia. Cách thứ hai là do thời gian: dầu hút hơi ẩm, bị ô xi hoá ngay cả khi xe nằm im trong gara. Vì vậy sổ bảo dưỡng luôn ghi kiểu "5.000 km hoặc 6 tháng". Điều kiện nào đến trước thì thay.
Nhiều chủ xe chỉ nhìn số km và để dầu nằm trong máy cả năm vì xe ít chạy. Đây là lỗi hay gặp nhất. Xe đi ít, mỗi lần chỉ chạy quãng ngắn, máy chưa kịp nóng hẳn thì hơi nước và xăng chưa cháy hết lại đọng vào dầu. Loại xe này còn cần thay dầu đúng hạn tháng hơn xe chạy nhiều.
Mốc thay dầu của một số hãng tại Việt Nam
- Toyota Việt Nam: bảo dưỡng định kỳ mỗi 5.000 km hoặc 6 tháng, dầu máy thay theo mốc này.
- Các hãng khác như Hyundai, Kia, Mazda, Honda, Mitsubishi, VinFast bản máy xăng: mốc in trong sổ bảo dưỡng đi kèm xe, và mốc cho thị trường Việt Nam thường ngắn hơn mốc ở Mỹ hay châu Âu vì khí hậu nóng, bụi và đường kẹt.
- Xe điện VinFast không có dầu máy nên không có việc thay dầu động cơ. Xe hybrid vẫn có động cơ xăng nên vẫn thay dầu theo sổ.
Cách chắc nhất là mở sổ bảo dưỡng hoặc sách hướng dẫn trong hộc đựng đồ, tìm bảng "lịch bảo dưỡng định kỳ". Nếu sổ có hai bảng, một cho điều kiện thường và một cho điều kiện khắc nghiệt, người đi phố ở Hà Nội hay TP.HCM nên theo bảng khắc nghiệt.
Dầu khoáng, bán tổng hợp và tổng hợp khác nhau ở mốc thay
Loại dầu ảnh hưởng trực tiếp tới khoảng cách giữa hai lần thay.
- Dầu gốc khoáng: rẻ nhất, nhanh xuống cấp nhất. Nên thay quanh 4.000 đến 5.000 km. Ít xe đời mới còn dùng.
- Dầu bán tổng hợp: bền hơn dầu khoáng, thường thay quanh 5.000 đến 7.000 km.
- Dầu tổng hợp toàn phần: chịu nhiệt tốt, giữ độ nhớt lâu. Một số hãng cho phép 10.000 km, nhưng chỉ khi sổ bảo dưỡng ghi rõ và xe không chạy điều kiện khắc nghiệt.
Dù dùng dầu gì, độ nhớt (ví dụ 0W-20, 5W-30) và cấp chất lượng (API SP, ILSAC GF-6) phải đúng như sách hướng dẫn ghi. Dầu đắt hơn không bù được cho việc để quá hạn.
Cách tự kiểm tra dầu giữa hai lần thay
Việc này mất hai phút và nên làm mỗi tháng một lần, hoặc trước chuyến đi xa.
- Đỗ xe trên nền phẳng, tắt máy, chờ 5 đến 10 phút cho dầu chảy hết về các te.
- Mở nắp capo, tìm que thăm dầu, thường có tay cầm màu vàng hoặc cam.
- Rút que ra, lau sạch bằng giẻ, cắm lại hết cỡ rồi rút ra lần nữa.
- Nhìn vết dầu: nằm giữa hai vạch là đủ. Dưới vạch dưới thì phải châm thêm đúng loại dầu đang dùng.
- Nhìn màu và sờ thử: dầu nâu đậm sau vài nghìn km là bình thường. Dầu có màu trắng đục như sữa, có mùi xăng nặng, hoặc lợn cợn hạt thì phải đưa xe ra tiệm kiểm tra.
Một số xe đời mới không còn que thăm, mức dầu hiển thị trên màn hình đồng hồ. Khi đó xem mục kiểm tra dầu trong sách hướng dẫn.
Lưu ý: màu dầu chỉ là gợi ý. Dầu có phụ gia tẩy rửa sẽ sẫm màu nhanh vì nó giữ muội than lơ lửng, đó là dầu đang làm việc. Mốc km và tháng vẫn là căn cứ chính.
Những lúc nên thay dầu sớm hơn mốc
- Xe vừa lội nước ngập, nước có thể đã lọt vào máy qua đường nạp.
- Dầu có màu trắng sữa, có thể do nước làm mát lẫn vào dầu, cần kiểm tra gioăng quy lát.
- Đèn báo áp suất dầu (biểu tượng cái ấm dầu) sáng khi xe đang chạy. Trường hợp này phải dừng xe ngay, tắt máy và kiểm tra, không chạy tiếp.
- Vừa đi một chuyến dài leo đèo, chở nặng liên tục nhiều ngày.
- Mua xe cũ không rõ lịch sử bảo dưỡng. Nên thay dầu và lọc dầu ngay để bắt đầu tính mốc mới.
Có cần thay lọc dầu mỗi lần thay dầu không
Theo lịch bảo dưỡng của Toyota Việt Nam, lọc dầu thay sau mỗi 10.000 km, tức là cứ hai lần thay dầu thì thay lọc một lần. Nhiều gara thay lọc mỗi lần thay dầu vì lọc rẻ và dầu mới không phải đi qua lọc cũ bẩn. Cả hai cách đều được, miễn là không để lọc quá 10.000 km.
Để quá mốc thay dầu thì sao
Quá vài trăm km không làm hỏng máy ngay. Nhưng để quá lâu, dầu mất độ nhớt, cặn bùn bám vào đường dầu, xéc măng và trục cam mòn nhanh hơn. Hậu quả sau này là máy hao dầu, khói xanh, tiếng máy to, và nặng nhất là bó máy. Chi phí sửa máy lớn gấp nhiều lần tiền thay dầu định kỳ.
Ngoài ra, nếu xe còn trong thời gian bảo hành, việc bỏ mốc bảo dưỡng có thể khiến hãng từ chối bảo hành động cơ. Nên giữ hoá đơn hoặc sổ đóng dấu của mỗi lần thay dầu.
Câu hỏi thường gặp
Thay dầu ô tô định kỳ bao lâu một lần?
Mốc phổ biến là 5.000 km hoặc 6 tháng. Xe dùng dầu tổng hợp và có sổ bảo dưỡng cho phép thì có thể theo mốc dài hơn. Điều kiện nào đến trước thì thay trước.
Thay dầu ô tô lần đầu ở bao nhiêu km?
Nhiều hãng hẹn lần bảo dưỡng đầu ở 1.000 km hoặc 5.000 km tuỳ mẫu xe. Ở lần này, đa số đại lý thay dầu để xả mạt kim loại sinh ra khi máy mới chạy rà. Xem trang đầu của sổ bảo dưỡng để biết đúng mốc xe bạn.
Thay dầu ô tô mất bao lâu?
Riêng thay dầu và lọc dầu mất khoảng 20 đến 40 phút nếu tiệm không đông. Nếu kết hợp kiểm tra định kỳ thì lâu hơn, thường từ một đến hai tiếng.
Thay dầu ô tô bao nhiêu lít?
Tuỳ dung tích máy. Xe nhỏ máy 1.0 đến 1.5 lít thường cần khoảng 3 đến 4 lít dầu, xe máy 2.0 đến 2.5 lít cần khoảng 4 đến 5 lít. Con số chính xác in trong sách hướng dẫn, mục thông số kỹ thuật, ghi rõ có thay lọc hay không.