Lốp ô tô phải thay khi gai mòn bằng gờ chỉ báo mòn trong rãnh gai (tương ứng độ sâu còn khoảng 1,6 mm), khi hông lốp phồng, bị cắt sâu tới lớp bố, nứt nhiều, hoặc lốp đã quá 10 năm tính từ ngày sản xuất. Nên thay sớm hơn, khi gai còn khoảng 3 mm, nếu bạn hay đi đường mưa hoặc cao tốc. Số km chỉ là con số tham khảo, lốp xe gia đình thường đi được khoảng 40.000 đến 60.000 km tuỳ loại lốp và cách lái.
| Dấu hiệu | Mức độ | Việc làm |
|---|---|---|
| Gai mòn bằng gờ chỉ báo (khoảng 1,6 mm) | Phải thay | Thay ngay, lốp không còn an toàn và dễ trượt nước |
| Gai còn 2 đến 3 mm | Sắp phải thay | Chuẩn bị thay, tránh chạy nhanh khi đường ướt |
| Hông lốp phồng cục | Nguy hiểm | Thay ngay, không vá được |
| Vết cắt, rách ở hông lốp thấy sợi bố | Nguy hiểm | Thay ngay |
| Nứt chân chim li ti | Lốp lão hoá | Cho thợ kiểm tra, nứt sâu thì thay |
| Mòn lệch một bên | Lỗi góc đặt bánh hoặc áp suất | Cân chỉnh độ chụm, kiểm tra lại gai còn lại |
| Lốp trên 10 năm | Quá tuổi | Thay dù gai còn |
Độ sâu gai lốp bao nhiêu thì phải thay
Lốp mới của xe con có gai sâu khoảng 7 đến 9 mm. Trong rãnh gai chính, nhà sản xuất đúc sẵn những gờ cao su nhỏ nằm ngang, gọi là vạch chỉ báo mòn (TWI). Gờ này cao khoảng 1,6 mm. Vị trí gờ được đánh dấu bằng hình tam giác nhỏ hoặc chữ TWI ở vai lốp.
Khi mặt gai mòn bằng mặt gờ, lốp đã chạm giới hạn 1,6 mm. Đây cũng là mức tối thiểu mà nhiều nước và các tài liệu đăng kiểm tại Việt Nam dùng. Lốp mòn quá mức này không đạt khi đi đăng kiểm.
Tuy vậy, khả năng thoát nước của gai giảm mạnh từ khi gai còn dưới khoảng 3 mm. Khi chạy nhanh trên đường ngập nước, lốp mòn dễ bị trượt nước, xe mất lái. Vì vậy nhiều thợ lốp khuyên thay khi gai còn khoảng 3 mm.
Cách tự đo độ sâu gai lốp
- Đỗ xe trên nền phẳng, đánh lái sang một bên để nhìn rõ bánh trước.
- Tìm dấu tam giác nhỏ ở vai lốp, nhìn thẳng vào rãnh gai tương ứng để thấy gờ chỉ báo.
- Dùng thước đo độ sâu gai (bán ở tiệm phụ tùng, giá rẻ) cắm vào rãnh chính, đọc số.
- Đo ở ba điểm: mép trong, giữa và mép ngoài. Đo vài vị trí quanh chu vi lốp.
- Ghi lại số nhỏ nhất. Lốp mòn lệch thì lấy chỗ mòn nhất làm căn cứ.
Tuổi lốp: đọc ngày sản xuất trên hông lốp
Cao su lão hoá theo thời gian do nắng, nhiệt và ô zôn, kể cả khi lốp ít chạy. Michelin khuyến nghị cho thợ lốp kiểm tra kỹ sau 5 năm sử dụng, mỗi năm một lần, và thay lốp khi đã 10 năm tính từ ngày sản xuất, dù gai còn nhiều.
Ngày sản xuất nằm ở bốn chữ số cuối của mã DOT trên hông lốp. Ví dụ "2322" nghĩa là tuần thứ 23 của năm 2022. Khi mua lốp mới, nên kiểm tra mã này để tránh mua phải lốp tồn kho quá lâu.
Ở Việt Nam nắng nóng quanh năm, xe hay đỗ ngoài trời, lốp có thể lão hoá sớm hơn. Dấu hiệu là cao su cứng, bạc màu, nứt chân chim.
Năm dấu hiệu hỏng phải thay lốp ngay
- Hông lốp phồng cục: lớp bố bên trong đã đứt, thường do va ổ gà hoặc lề đường mạnh. Lốp có thể nổ bất cứ lúc nào.
- Vết cắt sâu ở hông lốp: hông lốp mỏng và chịu uốn liên tục, không vá được.
- Lộ sợi bố hoặc thép ở mặt gai: lốp đã mòn quá giới hạn.
- Vết thủng lớn hơn khoảng 6 mm hoặc ở vai lốp: vượt giới hạn vá an toàn theo hướng dẫn của Hiệp hội các nhà sản xuất lốp Hoa Kỳ (USTMA).
- Lốp từng chạy non hơi hoàn toàn một quãng dài: lớp cao su bên trong có thể đã bị nghiền nát, dù bên ngoài trông bình thường.
Mòn không đều nói lên điều gì
- Mòn hai mép ngoài: lốp thường xuyên non hơi.
- Mòn giữa: bơm quá căng.
- Mòn một bên mép: góc đặt bánh xe sai, cần cân chỉnh độ chụm, góc camber.
- Mòn lồi lõm từng mảng: giảm xóc yếu hoặc bánh mất cân bằng.
Nên đảo lốp khoảng mỗi 10.000 km để bốn bánh mòn đều. Lịch bảo dưỡng của Toyota Việt Nam có hạng mục đảo lốp và cân bằng bánh xe ở cấp lớn.
Thay một, hai hay bốn lốp
Nếu chỉ một lốp hỏng và các lốp còn lại còn mới, có thể thay một lốp cùng cỡ, cùng mẫu gai. Nếu các lốp còn lại đã mòn quá nửa, nên thay theo cặp trên cùng một trục. Theo khuyến nghị của Michelin và nhiều hãng lốp, cặp lốp mới nên lắp ở trục sau, kể cả xe dẫn động cầu trước, để giảm nguy cơ văng đuôi khi đường ướt. Xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian thường cần bốn lốp có độ mòn gần nhau, xem sách hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp
Lốp ô tô đi bao nhiêu km phải thay?
Không có con số cố định. Lốp xe gia đình thường đi khoảng 40.000 đến 60.000 km, tuỳ loại lốp, đường đi và cách lái. Căn cứ chính là độ sâu gai và tuổi lốp.
Lốp ô tô mấy năm phải thay?
Theo khuyến nghị của Michelin, lốp cần được kiểm tra kỹ hằng năm sau 5 năm sử dụng và thay khi đủ 10 năm tính từ ngày sản xuất. Lốp nứt, cứng, bạc màu có thể phải thay sớm hơn.
Lốp ô tô có hạn sử dụng không?
Lốp không in hạn sử dụng như thực phẩm, nhưng có ngày sản xuất ở mã DOT. Cao su lão hoá theo thời gian, nên lốp quá lâu năm vẫn phải thay dù ít chạy.
Lốp ô tô mòn bao nhiêu thì thay?
Khi gai còn khoảng 1,6 mm, bằng gờ chỉ báo mòn, là phải thay. Để an toàn khi đi mưa, nên thay khi gai còn khoảng 3 mm.